พุทธมนต์ : Phutthamon

บทพาหุงมหากา

Phahung Mahaka (พุทธชัยมงคลคาถา)
บทนี้กล่าวถึงชัยชนะ 8 ครั้งของพระพุทธเจ้าเหนืออุปสรรคและศัตรูต่างๆ ด้วยธรรมะแต่ละข้อ ไม่ใช่ด้วยกำลัง เชื่อกันว่าการสวดระลึกถึงชัยชนะเหล่านี้จะช่วยเสริมกำลังใจให้ผ่านพ้นอุปสรรคไปได้เช่นกัน
พาหุง สะหัสสะมะภินิมมิตะสาวุธันตัง
ค๎รีเมขะลัง อุทิตะโฆระสะเสนะมารัง
ทานาทิธัมมะวิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ได้ทรงเอาชนะพญามารผู้เนรมิตแขนตั้งพัน ถืออาวุธครบมือ ขี่ช้างครีเมขละ มาพร้อมกับกองทัพมารซึ่งส่งเสียงขู่ร้องน่ากลัว ด้วยธรรมวิธีมีทานบารมี เป็นต้น ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
มาราติเรกะมะภิยุชฌิตะสัพพะรัตติง
โฆรัมปะนาฬะวะกะมักขะมะถัทธะยักขัง
ขันตีสุทันตะวิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ได้ทรงเอาชนะอาฬวกยักษ์ผู้ดุร้าย ดื้อรั้น ดำรงจิตมั่นคง ที่ได้เข้ามารบยิ่งกว่าพญามารตลอดคืนรุ่ง ด้วยวิธีทรมานอันดีคือพระขันติบารมี ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
นาฬาคิริง คะชะวะรัง อะติมัตตะภูตัง
ทาวัคคิจักกะมะสะนีวะ สุทารุณันตัง
เมตตัมพุเสกะวิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ได้ทรงเอาชนะช้างตัวประเสริฐชื่อ นาฬาคิรี ซึ่งกำลังมัวเมาตกมันอย่างหนัก ดุร้ายดั่งไฟป่า ดั่งจักรกรด หรือดั่งอัคนีบาต (สายฟ้า) ด้วยการรดลงด้วยน้ำคือพระเมตตาบารมี ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
อุกขิตตะขัคคะมะติหัตถะสุทารุณันตัง
ธาวันติโยชะนะปะถังคุลิมาละวันตัง
อิทธีภิสังขะตะมะโน ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ได้ทรงใช้ฤทธิ์ทางใจ เอาชนะจอมโจรจอมโหด คือ องคุลิมาล ผู้ถือดาบเงื้อขึ้น มีความดุร้ายยิ่งนัก วิ่งตามพระองค์ไปตลอดทางระยะทางหนึ่งโยชน์ (16 กิโลเมตร) ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
กัตวานะ กัฏฐะมุทะรัง อิวะ คัพภินียา
จิญจายะ ทุฏฐะวะจะนัง ชะนะกายะมัชเฌ
สันเตนะ โสมะวิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ได้ทรงเอาชนะคำกล่าวร้ายอันทุจริตของ นางจิญจมาณวิกา ผู้เอาไม้ผูกท้องทำเป็นเหมือนหญิงมีครรภ์ ใส่ร้ายพระองค์ท่ามกลางหมู่ชน ด้วยวิธีสงบระงับอันงาม คือความสงบใจ ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
สัจจัง วิหายะ มะติสัจจะกะวาทะเกตุง
วาทาภิโรปิตะมะนัง อะติอันธะภูตัง
ปัญญาปะทีปะชะลิโต ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ผู้สว่างไสวด้วยประทีปคือปัญญา ได้ทรงเอาชนะสัจจกนิครนถ์ ผู้มีจิตมืดบอด ละทิ้งความจริง ยกยกคำโตโต้เถียง หวังจะยกตนข่มผู้อื่น ด้วยการชี้แจงด้วยปัญญาอันโชติช่วง ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
นันโทปะนันทะภุชะคัง วิพุธัง มะหิทธิง
ปุตเตนะ เถระภุชะเคนะ ทะมาปะยันโต
อิทธูปะเทสะวิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ได้ทรงเอาชนะ นันโทปนันทนาคราช ผู้มีความรู้ผิดและมีฤทธิ์มาก โดยโปรดให้พระโมคคัลลานะ พระสาวกผู้เป็นบุตร เนรมิตกายเป็นนาคไปปราบ ด้วยวิธีแสดงอิทธิฤทธิ์สั่งสอน ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
ทุคคาหะทิฏฐิภุชะเคนะ สุทัฏฐะหัตถัง
พรัหมัง วิสุทธิชุติมิทธิพะกาภิธานัง
ญาณาคะเทนะ วิธินา ชิตะวา มุนินโท
ตันเตชะสา ภะวะตุ เต ชะยะมังคะลานิ
คำแปล: พระพุทธเจ้าผู้เป็นใหญ่ ได้ทรงเอาชนะ พกะพรหม ผู้มีฤทธิ์ รุ่งเรืองด้วยความบริสุทธิ์ แต่ถูกมัจจุราชคือทิฐิผิดๆ กัดเอาที่มือ ด้วยวิธีโอสถคือปัญญาญาณ ขอชัยมงคลทั้งหลายจงมีแก่ท่าน ด้วยเดชแห่งพระพุทธชัยมงคลนั้น
เอตาปิ พุทธะชะยะมังคะละอัฏฐะคาถาโย
วาจะโน ทินะทิเน สะระเต มะตันที
หิตวานะเนกะวิวิธานิ จุปัททะวานิ
โมกขัง สุขัง อะธิคะเมยยะ นะโร สะปัญโญ
คำแปล: บุคคลใดมีปัญญา ไม่เกียจคร้าน สวดหรือระลึกถึง พระพุทธชัยมงคลคาถา 8 บทนี้ทุกๆ วัน บุคคลนั้นจะพ้นจากอุปัทวันตรายทั้งหลาย มีความสุข และบรรลุถึงพระนิพพานอันเป็นบรมสุข

ความหมายโดยรวม

พาหุงมหากาไม่ได้เล่าเรื่องชัยชนะด้วยกำลังหรืออิทธิฤทธิ์เพียงอย่างเดียว แต่ชี้ให้เห็นว่าแต่ละชัยชนะของพระพุทธเจ้าเกิดจากธรรมะคนละข้อ — ทาน ขันติ เมตตา ปัญญา ความสงบ — ที่เลือกใช้ให้เหมาะกับสถานการณ์นั้นๆ เป็นบทที่เตือนใจว่าอุปสรรคต่างชนิดกัน ต้องอาศัยธรรมะคนละข้อในการรับมือ ไม่มีสูตรสำเร็จเดียวที่ใช้ได้กับทุกเรื่อง

หมายเหตุ: หากสวดให้ตนเอง ในท่อน "ภะวะตุ เต" สามารถเปลี่ยนเป็น "ภะวะตุ เม" ได้ครับ